Categorie: Nieuws

Op donderdag 5 oktober 2023 was de eerste netwerkbijeenkomst van Nederland Rookvrij. Tijdens inspirerende en interactieve sessies deelden professionals kennis en ervaringen voor een rookvrije samenleving. Benieuwd naar hun tips en inzichten? Je leest ze hieronder.

Jongeren en roken

Claire de Neree en Kariene Bolt van het Trimbos-Instituut presenteerden de resultaten van de Jongerenmonitor Tabaks- en nicotineproducten. Een opvallende bevinding is dat van de jongeren die maandelijks e-sigaretten roken, bijna 70% óók tabakssigaretten roken.

Samen met de deelnemers gingen ze in gesprek over de belangrijkste do’s en dont’s als je jongeren wilt bereiken op het thema tabaksontmoediging, namelijk:

1. Maak gebruik van TikTok en Instagram
2. Wees snel en houd je niet aan kantooruren
3. Heb aandacht voor de rol van stress
4. Betrek de jongeren bij je aanpak
5. Betuttel niet

Iedereen Rookvrij

De ambitie van Pharos en GGD GHOR Nederland is om stoppen-met-rokenzorg persoonsgericht en inclusief te maken. Vaak worden de mensen om wie het gaat niet betrokken bij de aanpak. Hoe zorg je ervoor dat je dit wel doet? Marieke Helmus van Pharos deelde samen met sleutelpersonen Mitra Gilak, Jhadir Mohamed Said en wijkregisseur Lida Samson hun ervaringen en gingen hierover in gesprek.

Welke ingrediënten zijn essentieel voor stoppen-met-rokenzorg in de wijk?

1. Achterhaal bij je doelgroep wat er bij hen leeft en speelt
2. Maak de kennis over tabaksverslaving begrijpelijk en toegankelijk
3. Zorg voor co-creatie in en met de wijk
4. Zorg voor een brede blik op roken (multiproblematiek)
5. Zorg voor integrale samenwerking tussen betrokken partners

De essentie is dat je – naast je rugzak met kennis – vooral je hart nodig hebt om de verbinding met de doelgroep te maken en zo samen te kijken wat wel en niet voor hen werkt.

Rookvrije Generatie Limburg-Noord

Regio-coördinator Teddie Gorissen van de Rookvrije Generatie Limburg-Noord ging samen met deelnemers in gesprek over een regionale aanpak op weg naar een Rookvrije Generatie. Wat zijn de belangrijkste tips?

1. Zoek samenwerkingen op en start werkgroepen, bijvoorbeeld:
   • Werkgroep Omgeving: gericht op het rookvrij maken van (kind)omgevingen. Denk aan speeltuinen, rookvrije terrassen en rookvrije evenementen, etc.
   • Werkgroep Zorg: denk aan het oprichten van SMR-poli’s in zorginstellingen, het bieden van hulp als collega’s willen stoppen met roken en uitdagingen bespreken binnen de zorg (bijvoorbeeld: hoe raak je de mensen die thuis komen bij patiënten?).
   • Werkgroep Rookvrije start: een juiste doorverwijzing van (wens)ouders, zodat zij kunnen stoppen met roken onder begeleiding.
2. Deel om te groeien.
   • Zo deed Limburg-Noord afgelopen jaar een onderzoek op het rookvrije terrein van VieCuri en delen ze de kennis die ze opdeden graag met andere partners.
3. Kijk waar je per gemeente kan groeien.
   • De ene gemeente is groter dan de andere. En waar de ene gemeente al alle sport- en speelplekken rookvrij heeft, heeft de andere gemeente er nog slechts een deel. Maak gebruik van de uitvoeringskracht en beleidskracht per gemeente.
4. Zoek de verbinding op.
   • Kijk of je vanuit rookvrij kunt aansluiten bij andere initiatieven. Zo gaat Limburg-Noord kijken of ze een keer bij NIX18 kunnen aansluiten.

Tabak en milieu

Karl Beerenfenger van Recycling Network Benelux en Plastic Peuken Collectief en Tim de Rooij van Universiteit Wageningen gaven een sessie over de impact van tabak op het milieu. In een gesprek met de deelnemers kwam naar voren hoe groot en schadelijk deze impact is. Denk hierbij niet alleen aan ontbossing, verwoestijning, droogte en overstromingen, maar ook aan gezondheidsverlies, arbeidsverlies en de kosten door de toename van allergieën en infecties door roken.

Welke stappen kunnen we als netwerk gezamenlijk nemen op het gebied van tabak en milieu?

1. Roep de politiek op een verbod op sigarettenfilters in te voeren, omdat de impact van deze filters op het milieu enorm is.
2. Werk als rookvrije beweging samen met de milieubeweging om kennis en ervaringen te delen en zo elkaar te versterken.

Meer weten?

Op zoek naar meer informatie? Hieronder vind je de presentaties:

• Jongeren en roken
• Rookvrije Generatie Limburg-Noord
• Tabak en milieu

Nieuwe cijfers van het Trimbos-Instituut zijn alarmerend: bijna net zoveel jongeren vapen als roken. 21,7 procent van de Nederlandse jongeren en jongvolwassenen (12 tot en met 25 jaar) heeft in het afgelopen jaar een e-sigaret gebruikt. Bijna een derde (27,4 procent) heeft sigaretten gerookt. En 69,1% van de jongeren die maandelijks een e-sigaret gebruiken, roken óók maandelijks sigaretten.

“Een groot deel van de jongeren die vapen, rookt ook tabakssigaretten. Dat is zorgelijk. We zagen dat nog niet eerder zo duidelijk in Nederlandse cijfers.”

– Arts-epidemioloog Esther Croes

Cijfers vapen onder jongeren

“Het idee dat jongeren maar beter kunnen experimenteren met een e-sigaret dan met een tabakssigaret is dus lariekoek: tweederde van de vapende jongeren rookt. Zij worden ook nog eens blootgesteld aan de schadelijke stoffen uit de tabakssigaret én uit de vapedamp.”

– Arts-epidemioloog Esther Croes

In 2023 gebruikte 10,3% van de jongeren maandelijks een e-sigaret. 21,7% van de jongeren gebruikte een e-sigaret in het afgelopen jaar. In de jongere doelgroep onder de 18 is het percentage dat het afgelopen jaar een e-sigaret heeft gebruikt ook opvallend hoog: 10,2% bij 12-14-jarigen en 23,3 % bij de leeftijdsgroep 15-17 jaar. Croes:

“In de huidige vapes zit bijvoorbeeld vaak nicotinezout. Dat is een vorm van nicotine die niet scherp is in de keel en razendsnel in de hersenen aankomt. Zo raken deze jonge tieners snel en ongemerkt verslaafd aan nicotine. Zeer zorgwekkend!”

– Arts-epidemioloog Esther Croes

Cijfers roken onder jongeren

Er zijn nog meer jongeren die tabakssigaretten roken. In 2023 heeft 27,4 procent van de 12- t/m 25-jarigen in het afgelopen jaar gerookt. 18,1% rookt al maandelijks sigaretten. Roken neemt snel toe met de leeftijd. Onder 12-14-jarigen rookt 5,5% maandelijks. Bij 22-25-jarigen is dat al 36,1%. Onder de jongeren die afgelopen maand hebben gerookt, gebruikt 39,3% ook elke maand een e-sigaret.

Gebruik van snus onder jongeren

Een ander product waar nicotine in zit, zijn nicotinezakjes (ook wel snus genoemd). In Nederland is de verkoop verboden als ze meer dan 0,035 milligram nicotine per zakje bevatten. Toch worden op de markt zakjes met hoge concentraties aangetroffen en heeft 4,3% van de jongeren het afgelopen jaar snus gebruikt. Croes:

“Voor een product dat verboden is, is dit percentage uitzonderlijk hoog. In snus zit nicotine wat zeer gevaarlijk is voor hersenen die nog in ontwikkeling zijn. Bovendien lopen jongeren bij de hoge nicotineconcentraties makkelijk een nicotinevergiftiging op.”

– Arts-epidemioloog Esther Croes

Verslaving aan nicotine

Op de langere termijn is nicotine ook schadelijk voor jongeren. Het verstoort de aanleg van verbindingen in de hersenen. Als die verbindingen niet worden aangelegd, dan komt dat later ook niet meer goed. Zij hebben op latere leeftijd bijvoorbeeld meer kans op concentratieproblemen of het ontwikkelen van een depressie. Croes:

“Het is belangrijk om alert te zijn op elk nicotineproduct dat in de markt wordt gezet en gericht is op jongeren. De tabaksindustrie gaat wat dat betreft over lijken. Ze verleiden kinderen om hen hun leven lang verslaafd te maken.”

– Arts-epidemioloog Esther Croes

Artsen slaan alarm: laat vapen niet onbesproken

Een collectief van artsen maken zich zorgen over de nicotineverslaving bij jongeren. Daarom roepen zij op: laat vapen niet onbesproken. Zij hebben een video gemaakt samen met bezorgde ouders. Het advies van de artsen aan ouders: kijk samen met je kind de video, ga het gesprek aan en check www.artsenslaanalarm.nl voor meer informatie.

Over de Jongerenmonitor tabaks- en nicotineproducten

Deze monitor is een initiatief van het Trimbos-instituut. In maart 2023 zijn 4732 Nederlandse jongeren van 12 tot en met 25 jaar met behulp van I&O Research ondervraagd over hun gebruik van tabaks- en nicotineproducten.

Meer informatie

• Bekijk de factsheet Jongerenmonitor tabaks- en nicotineproducten
• Lees de vernieuwde factsheet Elektronische sigaretten (vapes)
• Bekijk de video op artsenslaanalarm.nl

Stoptober voor 10e keer in Nederland georganiseerd

Vandaag is de aftrap van de 10e editie van Stoptober, de grote actie waarin Nederland wordt opgeroepen om vanaf 1 oktober 28 dagen te stoppen met roken. Dit jaar zal de 500.000ste stopper zich aanmelden voor Stoptober.

Met de positieve aanpak, ondersteuning per app, magazine, podcast, stoptober.tv en een grote online community, stoppen mensen door het hele land samen. Op deze manier houden stoppers het beter en langer vol. Ook nu weer geven bekende Nederlanders het goede voorbeeld. Dit jaar zijn dat mediapersoonlijkheid Maxime Meiland, schrijver Herman Brusselmans en voormalig First Dates-maître Sergio Vyent.

Voor de kinderen

Maxime Meiland wil nu echt graag stoppen, vooral voor haar kinderen. “Mijn dochter Claire wordt zich er nu bewust van, dus dit is het moment om het goede voorbeeld te geven. Tijdens mijn zwangerschappen is het ook gelukt, ik weet dus dat ik het kan. Ik rook niet vaak als ik alleen ben, maar ik ben gevoelig voor gezelligheid. Bang om aan te komen ben ik niet, ik kijk vooral uit naar de positieve effecten. Dat het gevoel van onrust wegzakt, je niet steeds naar een sigaret verlangt. En het zou mooi meegenomen zijn als mijn conditie beter wordt.”

100 worden

Herman Brusselmans rookt al 56 jaar en is enorm gemotiveerd. “Afgelopen jaar werd mijn zoontje Roman geboren, en ik wil dat hij zonder sigaret opgroeit. Sinds mijn vriendin zwanger was, ben ik buiten gaan roken, en nu is het tijd om helemaal te stoppen. Ik wil 100 worden, vooral voor Roman. Ik wil die kleine zien opgroeien.”

Jonge god

Ook Sergio Vyent stopt op 1 oktober met roken. “Ik hoop dat mijn geur en uithoudingsvermogen beter worden. Naarmate je ouder wordt – ik ben nu 53 – gaat het sowieso sneller achteruit. Ik ben niet meer de jonge god die ik vroeger was. Dat begin ik te merken. Dan is het fijn, als je het niet erger maakt door te roken.”

10 jaar Stoptober in Nederland

In 2014 werd Stoptober voor het eerst in Nederland georganiseerd. Inmiddels is de actie niet meer weg te denken en is stoppen met roken op 1 oktober populairder dan het voorheen traditionele stopmoment op 1 januari. In de afgelopen negen jaar hebben meer dan 450.000 mensen meegedaan aan Stoptober. Uit onderzoek weten we dat 70% van alle Stoptober deelnemers het volhoudt om 28 dagen niet te roken. Bijna de helft van de deelnemers is drie maanden later nog steeds gestopt. En een kwart is na een jaar nog steeds helemaal rookvrij.

Gratis app

Iedereen die aan Stoptober wil meedoen, kan zich vanaf 1 september inschrijven via de website stoptober.nl. Vanaf 21 september is de bijbehorende gratis app te downloaden die vanaf 1 oktober dagelijks steun biedt. De 28-dagen-niet-roken-reis begint op 1 oktober 2023.

De Stop Show

Zaterdag 30 september vindt de grote Stop Show plaats in het Olympisch Stadion in Amsterdam. Het wordt een mix van informatie rondom het stoppen met roken en entertainment. Zo treden Gerard Joling en oud-ambassadeur Eva Simons op, en zal een team van specialisten praktische tips en tricks geven. Aan het eind van de show zal door alle deelnemers – samen met de bekende ambassadeurs van dit jaar – gezamenlijk de laatste sigaret worden uitgedrukt. Tickets voor deze show zijn te koop op www.stoptober.nl.

De Stopcast

Net als vorig jaar is er een podcastserie te beluisteren met leuke en interessante gesprekken die stoppers kunnen inspireren en helpen. In de podcast spreken onder andere longarts Wanda de Kanter, staatssecretaris Maarten van Ooijen, BBB-lijsttrekker Caroline van der Plas, verslavingsartsen en oud-ambassadeurs Tim Coronel, Arno Kantelberg en Eva Simons. Daarnaast zijn ook de bekende ambassadeurs van dit jaar te horen. De podcast is te beluisteren op stoptober.nl en via diverse podcast kanalen zoals Apple Podcast, Google Podcast en Overcast.

Gratis Magazine

Alle deelnemers van Stoptober kunnen het Stoptober Magazine gratis ophalen bij een Kruidvatvestiging bij hen in de buurt. In het magazine staan inspirerende verhalen van bekende en onbekende Nederlanders en veel tips om de 28 dagen door te komen.

Speciaal aanbod voor bedrijven

Naast ondersteuning voor individuele deelnemers heeft Stoptober, net als voorgaande jaren, een speciaal aanbod voor bedrijven en organisaties die stoppen met roken bij hun medewerkers onder de aandacht willen brengen. Bedrijven kunnen via www.stoptober.nl promotiematerialen bestellen en aanvullende trainingen kiezen.

Stoptober is een initiatief van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS), KWF, de Hartstichting, het Longfonds, het Trimbos-instituut en GGD GHOR Nederland en Gezondheidsfondsen voor Rookvrij.

Werknemers die hun werk bij mensen thuis uitvoeren, zoals medewerkers in de thuiszorg, werken regelmatig in een huis waar wordt gerookt. Dit betekent dat zij worden blootgesteld aan de gevaarlijke gevolgen van tweedehands rook. Terwijl een groot deel van de algemene bevolking vindt dat mensen die werken in de thuiszorg recht hebben op een rookvrije werkplek. Dit blijkt uit een factsheet die vandaag uitkomt.

Geen regels voor rookvrij

Arts-epidemioloog Esther Croes: “Als je op de vijfde verdieping woont, wordt een nieuwe koelkast niet bij je achter de voordeur thuisbezorgd; een kraamverzorgende komt alleen de pasgeboren baby op een woonschip verzorgen als de loopplank is voorzien van antislip en een stevige reling. Maar voor de wijkverpleegkundige die thuis bij een rokende patiënt de kousen komt aantrekken, bestaan geen regels. Dat is toch heel merkwaardig.”

Bescherming werknemers nog niet geregeld

Werknemers zijn sinds januari 2004 door een aanpassing in de Tabaks- en Rookwarenwet beschermd tegen de gezondheidsrisico’s van blootstelling aan tabaksrook op hun werkplek. Werkgevers hebben sindsdien namelijk de plicht om medewerkers rookvrij te laten werken. Toch geldt het recht op een rookvrije werkplek nog steeds niet voor alle werknemers. Een aanzienlijke groep werknemers die hun werk bij mensen thuis uitvoert, zoals bijvoorbeeld thuiszorgmedewerkers, wijkverpleegkundigen, kraamzorgmedewerkers, schoonmakers en sociaal werkers, is nog steeds niet beschermd tegen de risico’s van blootstelling aan tabaksrook.

Recht op rookvrije werkplek versus recht op privacy

Privéruimten vallen namelijk niet onder de Tabaks- en Rookwarenwet, waardoor het op basis van deze wet juridisch lastig is om een rookvrije werkplek te eisen als je je werk bij mensen thuis uitvoert. Het recht op een rookvrije werkplek staat hier tegenover het recht van patiënten of cliënten om te doen en laten wat ze willen in hun eigen huis.

Draagvlak voor rookvrije thuiszorg

De Gezondheidsfondsen voor Rookvrij voeren jaarlijks een draagvlakonderzoek naar tabaksontmoedigingsbeleid uit. Uit het meest recente draagvlakonderzoek (2023) blijkt dat de publieke steun voor het rookvrij kunnen werken door thuiszorgmedewerkers bij cliënten thuis hoog is: ruim 70% van de algemene bevolking is het er (helemaal) mee eens dat mensen die werken in de thuiszorg recht hebben op een rookvrije werkplek bij de cliënt thuis.

Rookvrije norm

Croes: “Er zijn veel redenen waarom het niet zo makkelijk is om als medewerker bij iemand thuis de zorg of dienst te weigeren als het huis vol rook staat. Denk maar aan de zorgmijdende patiënt met psychiatrische problematiek met wie de verpleegkundige eindelijk een band heeft kunnen opbouwen. Daarom is het belangrijk dat de werkgever, die de zorgplicht heeft, afspraken maakt met de cliënt of patiënt waardoor de werknemer rookvrij kan komen werken. Dit kan door bijvoorbeeld in een overeenkomst vast te leggen dat twee uur vóór de komst van een medewerker niet meer gerookt wordt en het huis goed gelucht wordt. Als dat van tevoren is afgesproken, hoeft er bij de deur geen discussie meer plaats te vinden.” In een blog staan manieren waarop werkgevers hun medewerkers kunnen beschermen tegen tabaksrook tijdens werk bij mensen thuis.

Meer informatie

• Lees de blog ‘Werken in de rook van een ander is nog geen verleden tijd’
• Lees de notitie ‘Blootstelling aan tabaksrook tijdens werk bij mensen thuis’
• Bekijk de toolkit ‘Rookvrij werken bij cliënten thuis’ van Rookvrije Zorg

Wil jij inspiratie opdoen en kennis uitwisselen met andere professionals over het thema rookvrij? Meld je dan aan voor de eerste netwerkbijeenkomst van Nederland Rookvrij!

De bijeenkomst is op donderdag 5 oktober van 14.30 uur tot 17.30 uur in Hotel Papendal in Arnhem. Deelname is kosteloos*.

Programma

14.30 – 15.00 uur: Inloop
15.00 – 15.30 uur: Plenaire opening door Mariëlle van Oort
15.30 – 15.40 uur: Korte pauze
15.40 – 16.30 uur: Interactieve sessies door vier coalities uit het netwerk
16.30 – 16.45 uur: Plenaire afsluiting
16.45 – 17.30 uur: Netwerkborrel

We starten de bijeenkomst plenair met een inspirerende sessie van Mariëlle van Oort, directeur van Oort & van Oort en senior adviseur public affaires en communicatie. Hoe lobby je als belangenorganisatie lokaal en nationaal op rookvrij, zodat je ook echt gehoord wordt door beleidsmakers? Met plezier en passie neemt Mariëlle van Oort je mee in de wetenschap en praktijk rond belangenbehartiging. Wat zijn succesfactoren en wat moet je zeker niet doen.  Welke kansen ziet zij voor de antitabakslobby? Haar bijdrage op basis van vele jaren ervaring op dit thema gaat zeker boeiende inzichten opleveren!

Vervolgens gaan we uiteen in interactieve deelsessies. Je kunt kiezen uit één van deze deelsessies: 

• Rookvrije Generatie Limburg-Noord – Teddie Gorissen, Regio-coördinator Rookvrije Generatie Limburg-Noord
  De afgelopen jaren is er veel bereikt in de beweging op weg naar een Rookvrije Generatie. Waar staan we nu? En wat willen we de komende tijd bereiken? Rookvrije Generatie Limburg-Noord vertelt in deze sessie over hun (regionale) aanpak en nodigt je uit om uit te wisselen hoe we samen kunnen toewerken naar een Rookvrije Generatie.
• Iedereen Rookvrij – Sleutelpersonen en Mensen met Ervaring, ingeleid door Marieke Helmus, Strategisch Adviseur Rookvrij Leven voor Iedereen bij Pharos
  Een belangrijk onderdeel van de wijkaanpak Rookvrij leven voor iedereen is het werken met de mensen om wie het gaat. Zij weten immers als geen ander tegen welke problemen zijzelf en mensen in hun omgeving aanlopen en juist ook wat voor hen werkt en waar hun kracht ligt. Toch worden mensen om wie het gaat lang niet altijd betrokken bij een aanpak, een campagne of een nieuwe beleidsregel. Wat is daarvoor nodig? Mensen uit de praktijk delen met jou hun expertise over hoe je dit goed en duurzaam doet.
• Jongeren en roken – Kariene Bolt en Claire de Neree van het Trimbos-Instituut
  In deze sessie hoor je de nieuwste cijfers over jongeren. Hoe kunnen deze cijfers ons verder helpen? En wat gebeurt er voor jongeren in campagnes en in de praktijk als het gaat om roken? Wat zijn de do’s en don’ts? Samen kijken we of we prioriteiten kunnen stellen en welke middelen er nodig zijn om volgende stappen te zetten om jongeren te bereiken.
• Tabak en milieu –Karl Beerenfenger van Recycling Network Benelux en Plastic Peuken Collectief en Tim de Rooi van Universiteit Wageningen
  Tabak geeft niet alleen schade aan de mens maar ook aan het milieu. Onder begeleiding van Karl Beerenfenger en Tim de Rooij verkennen we de schadelijke effecten van tabak en de tabaksproductie in binnen- en buitenland. En bespreken we wat jij kunt doen.

Aanmelden 

Je kunt je aanmelden via deze link. In het aanmeldformulier kun je je eerste en tweede keuze doorgeven voor een deelsessie. Meld je snel aan, wat er is een beperkt aantal plekken.

Heb je vragen over de bijeenkomst? Stuur dan een e-mail naar info@nederlandrookvrij.nl. Heb je collega’s voor wie deze bijeenkomst interessant is? Stuur deze e-mail dan gerust door!

*Als je je later dan 24 uur voor de start van de bijeenkomst afmeldt, verzoeken wij je een vergoeding van 25 euro te betalen (in verband met de gemaakte kosten voor catering en locatie). Uiteraard kun je ook een vervanger laten komen.

Wil jij ook stoppen met roken en kun je daarbij wel wat extra steun en gezelligheid gebruiken? Kom dan naar de Stop Show van Stoptober in het Olympisch Stadion in Amsterdam. In lijn met de olympische gedachte én om jouw stopmoment in stijl te vieren, organiseert Stoptober op zaterdag 30 september van 16.30 – 18.30 uur de Stoptober Stop Show in het Amsterdamse Olympisch Stadion. Een informatieve en spetterende show!

Neem plaats op de eretribune, hoor de verhalen van de ambassadeurs, krijg tips van experts, rook samen met alle andere stoppers je laatste sigaret op de middenstip en geniet aansluitend van een mini concert van Gerard Joling. Daar wil je bij zijn!

• workshop Stoppen met roken
• meet & greet met Stoptober-ambassadeurs
• miniconcert van Gerard Joling
• samen stoppen op de middenstip

Tickets

• Wanneer: 30 september
• Locatie: Olympisch Stadion Amsterdam
• Tijd: 16.30 -18.30 uur
• Prijs € 10.- p.p.

Wat er ook speelt, stoppen met roken doet er altijd toe. Als een cliënt meerdere problemen heeft, zoals schulden of problemen in de thuissituatie, dan kan het moeilijk zijn om het roken bespreekbaar te maken. Juist dan is een stopadvies goud waard. Wanneer iemand stopt met roken geeft dit namelijk vertrouwen om ook andere problemen aan te pakken. Daarom is het belangrijk om juist met cliënten die voor iets anders komen, in gesprek te gaan over roken.

Het gesprek over roken is minder moeilijk dan het lijkt

Stoppen met roken is effectiever met hulp. Als professional kan je deze hulp op een laagdrempelige manier geven door warm te verwijzen naar passende hulp. Welzijnswerker Els Annegarn : “Het is heel belangrijk dat steeds meer mensen het roken bespreekbaar maken.”

Maak het verschil met PUUR rookvrij

De landelijke campagne PUUR rookvrij kan daarbij helpen. De campagne geeft mensen die roken vertrouwen in eigen kunnen om te stoppen én kaart aan dat stoppen succesvoller is als je gebruikmaakt van hulp. Ook wanneer een cliënt voor andere
problemen komt, kan jij het verschil maken door ook over stoppen met roken in gesprek te gaan.

Wil jij bijdragen aan PUUR rookvrij? Hang posters op, deel de video en motiveer collega’s om in gesprek te gaan over roken: óók als er andere problemen zijn. Kijk voor meer informatie, tips en een gratis materialenpakket op puurvoorprofs.nl/ingesprek.

Twee derde van de Nederlanders wil dat roken en vapen niet meer te zien is in films, op tv, in tijdschriften, in muziekvideo’s en op (social) media. Dit blijkt uit nieuw onderzoek van Hartstichting, KWF en Longfonds (Gezondheidsfondsen voor Rookvrij). Ook vinden de meeste Nederlanders dat professionals in deze sector zoals regisseurs, acteurs, muzikanten en influencers hun verantwoordelijkheid hierin moeten nemen. Uit het onderzoek blijkt verder dat 73 procent van de Nederlanders vindt dat rookvrij het nieuwe normaal is. 

Onder anderen regisseur Tim Oliehoek, presentator Dieuwertje Blok, hoofdredacteur LINDA.meiden Mandy Woelkens, actrice Olivia Lonsdale en artiest Nnelg maken zich hard om het aantal rookbeelden in de media te verminderen. Samen met de Gezondheidsfondsen voor Rookvrij zijn zij een campagne gestart voor een Rookvrije Generatie. 

Onderzoek: geen rookbeelden

Beelden met rokende en vapende mensen komen nog altijd veel voor in populaire series, films en muziekvideo’s gericht op jongeren. Onderzoek toont aan dat hogere blootstelling aan rookbeelden in films ervoor zorgt dat jongeren twee keer meer kans hebben om te gaan roken. Uit nieuw draagvlakonderzoek, uitgevoerd door Kantar Public in opdracht van Gezondheidsfondsen voor Rookvrij, blijkt dat de meeste Nederlanders roken en vapen uit de media willen bannen. De meerderheid (66 procent) van de respondenten vindt dat deze verslaving niet meer in beeld gebracht moet worden in films, series en op YouTube. Bovendien geeft 77 procent van de Nederlanders aan dat influencers op social media het goede voorbeeld moeten geven en geen rookwaar of vapes in beeld moeten brengen. Ook popartiesten (69 procent), regisseurs (67 procent) en acteurs (66 procent) moeten volgens de respondenten hun verantwoordelijkheid nemen en deze producten niet meer tonen.

Stop verheerlijking rookimago

Carla van Gils, directeur KWF en voorzitter Gezondheidsfondsen voor Rookvrij: “Terwijl steeds meer plekken rookvrij zijn, is de (online) belevingswereld nog verre van rookvrij. Iedere dag worden jongeren geconfronteerd met rokende mensen in de media. We moeten stoppen met jongeren het signaal te geven dat roken aantrekkelijk of interessant is, terwijl het extreem ziekmakend en verslavend is. We zijn ontzettend blij dat er nu invloedrijke mensen uit diverse media opstaan die hierin het voortouw nemen en andere vakgenoten oproepen om hen te volgen. Hiermee zetten zij de norm voor een nieuwe generatie.”

Decennialang heeft de tabaksindustrie gebouwd aan het imago van roken; dit is overgenomen door de film-, mode- en muziekindustrie. Mandy Woelkens, hoofdredacteur LINDA.meiden magazine: “Tijdens fotoshoots werd een sigaret gezien als een cool accessoire. Met de kennis van nu, is het tijd dat de media de verantwoordelijkheid nemen en geen sigaretten en vapes meer laten zien. We moeten het goede voorbeeld geven. Het voegt niks toe om het wel in beeld te brengen.” 

Geen BN’ers meer rokend in beeld

Invloedrijke mensen uit de media zoals Mandy Woelkens, Dieuwertje Blok, William Rutten, Tim Oliehoek, Olivia Lonsdale, Nicole Huisman, Sterre Koning, Nnelg en Défano Holwijn strijden tegen verheerlijking van roken in hun eigen sector. Hiervoor maken ze een statement op rookvrij.nl. Zo belooft Mandy Woelkens geen sigaretten en vapes te laten zien in LINDA.meiden. Samen met Gezondheidsfondsen voor Rookvrij roept zij andere vakgenoten op om hetzelfde te doen.

Ga naar www.rookvrij.nl en lees meer over de persoonlijke motivatie van deze mediamakers.

Het gebruiken van een e-sigaret/vape is ongekend populair geworden onder jongeren. De snoepwinkel van de tabaksindustrie is, tot grote zorgen van Nederlandse artsen, sterk vertegenwoordigd op TikTok. Massaal vapen creators in hun populaire video’s. Hiermee maken ze (onbewust) reclame voor de tabaksindustrie, promoten en normaliseren ze vapen en helpen ze jongeren aan een dodelijke verslaving. Een collectief van bekende en gerenommeerde Nederlandse artsen, waaronder Diederik Gommers (IC-arts), Wanda de Kanter (Voorzitter Rookpreventie Jeugd) en Noor Rikkers (Kinderlongarts) maken zich grote zorgen en slaan alarm op TikTok. Met persoonlijke en confronterende reactievideo’s op het social-mediaplatform gaan ze het gesprek aan met vapende creators, waaronder Rene Watzema (110K volgers), Robert Rodenburg (130,3K volgers) en Lauren Lois (356,7K volgers). 

De artsen slaan alarm

Het doel van de artsen met hun verschijning op TikTok? De creators doen stoppen met het (onbewust) promoten van de schadelijke vapes op TikTok, het social media-platform dat vooral jonge kinderen bereikt. Door het vapen te laten zien normaliseren de influencers het en maken ze het onderdeel van een bepaalde ‘lifestyle’. Met de persoonlijke reacties hopen de artsen tot de creators door te dringen: “Door vapen te laten zien in je video’s werk je in feite voor de tabaksindustrie. Dat is heel sluw van ze, maar ik denk dat jij slimmer bent. Want ik kan me niet voorstellen dat jij deze industrie rijk wil maken door jouw volgers verslaafd te maken.” Daarom is de grote hamvraag vanuit de artsen: help je de dodelijke tabaksindustrie rijk te worden aan verslaafde jongeren of help je mij door niet meer te vapen in je content, zodat minder mensen ziek worden?  De keuze is aan jou.

Vapen: de snoepwinkel van de tabaksindustrie

Jaarlijks overlijden alleen al in Nederland zo’n 20.000 mensen aan de gevolgen van roken. Om die gestorven rokers te vervangen is de tabaksindustrie voortdurend op zoek naar nieuwe gebruikers: ‘replacement smokers’. Met leuke kleurtjes en zoete smaakjes worden jongeren verleid te beginnen met vapen, wat in veel gevallen uiteindelijk resulteert in de overstap naar sigaretten. In Nederland mag voor (elektronische) sigaretten geen reclame worden gemaakt, ook is het verboden om op TikTok deze producten te promoten. Hier wordt echter nauwelijks op gehandhaafd. Zo maken onwetende creators dus (onbewust) sluikreclame en normaliseren ze het gebruik van de zeer verslavende e-sigaretten.

“Ik haat de tabaksindustrie, maar je moet bijna bewondering hebben voor hun geraffineerde marketing. De e-sigaret wordt gepropageerd als een gezonder alternatief voor de sigaret, wat het natuurlijk absoluut niet is. Door de vele kleurtjes en lekkere smaakjes worden jongeren op een sluwe manier misleid. Elke week raken honderden kinderen hierdoor verslaafd aan roken – een aanzienlijk deel van hen overlijdt daar op termijn aan. Creators hebben niet door dat ze een uithangbord voor de tabaksindustrie zijn, dat is slecht nieuws en hier moet echt zo snel mogelijk verandering in komen,” aldus kinderlongarts Noor Rikkers.

Het ‘coole’ imago van vapen

17% van de jongeren (12 t/m 16 jaar) geeft aan ooit gerookt te hebben. Creators spelen hier een grote rol bij, want jongeren zijn erg beïnvloedbaar door hun ‘idolen’. Vroeger waren dit leraren, ouders, vrienden van de sportclub of de voorbeelden waar ze over lazen in hun favoriete magazine. Tegenwoordig spenderen ze meerdere uren per dag op TikTok; het ongekend populaire en verslavende platform waar vele video’s te zien zijn van ‘vapende’ idolen. Een van die idolen: Dylan Haegens, goed voor 1,5 miljoen volgers op TikTok, geeft aan zich bewust te zijn van de voorbeeldfunctie die hij heeft. 

“Ik maak nu al langer dan 10 jaar online content en toen ik begon had ik nooit verwacht dat jongeren de dingen die ik tof vind of laat zien in mijn video’s ook zouden willen. Inmiddels ben ik me hier wel van bewust en hou ik hier ook rekening mee. Ik zal bijvoorbeeld geen energiedrankjes gaan aanprijzen die slecht zijn voor je gezondheid. Gelukkig zijn er veel van mijn collega’s ook bewust mee bezig, maar er zullen altijd mensen zijn die hier toch iets minder op letten. Ik denk dat dat vooral komt omdat ze zelf nog niet doorhebben hoe groot hun invloed is.”

In de confronterende campagnevideo spreekt Dylan met Noor Rikkers over de invloed van vapende creators. Samen roepen ze, via #artsenslaanalarm, op om als creator het goede voorbeeld te geven door geen vapes meer in beeld te brengen. Dus de vraag voor alle creators in Nederland: help je de dodelijke tabaksindustrie of help je de artsen?

Wat kan jij doen?

Help mee en deel de video’s:

• Video: Het gesprek tussen Dylan Haegens en kinderlongarts Noor Rikkers
• Video: Artsen slaan alarm op TikTok
• TikTok account: Artsen Slaan Alarm (@artsenslaanalarm)